1. Sizi en çok zorlayan şey ne?
Bir diş eksikliğinde yalnızca görünüm değil, çiğneme ve konuşma da önem taşır. Sabit köprü, komşu dişlerden destek alarak boşluğu tamamlar; takıp çıkarabileceğiniz bir protez değildir. Tedavinin adını bilmek kadar, ağzınızda nasıl uygulanacağını ve hangi ihtiyacınıza karşılık geleceğini anlamak da önemlidir.
Örneğin bazı yiyecekleri çiğnemekte zorlanıyor, konuşurken rahatsızlık hissediyor ya da gülümserken diş boşluğunun görünmesini istemiyor olabilirsiniz. Bunları hekiminizle paylaşmanız, beklentinizi anlatmanın iyi bir yoludur. Daha önce protez kullandıysanız rahat ettiğiniz ve zorlandığınız yönleri de anlatabilirsiniz. Böylece görünüm, kullanım kolaylığı ve bakım konusunda sizin için önemli olan noktalar üzerinden konuşabilirsiniz.
Bir yakınınız için uygun görülen tedavinin size neden önerilmediğini merak etmeniz doğaldır. Bu farkı konuşmak, karar vermeden önce hangi konuların muayeneyle netleşmesi gerektiğini anlamanıza yardımcı olur.
Kaynaklar: ADA — Bridges
2. Köprü yapılırken komşu dişlere ne olur?
Klasik bir köprüde, köprüyü taşıyacak dişler kaplamaya uygun olacak şekilde şekillendirilir. Bazı diş boşluklarında ise komşu dişe yapıştırılan, daha az hazırlık gerektiren köprüler seçenek olabilir. Her köprü türü her ağız için uygun değildir. Komşu dişte daha önce yapılmış dolgu veya kaplama bulunması da planı etkileyebilir.
Köprüyü hangi dişlerin taşıyacağı ve bu dişlere ne yapılacağı, görüşmede açıklığa kavuşması gereken konulardır. Zaten tedaviye ihtiyacı olan bir dişin kullanılmasıyla sağlam bir dişin köprü için hazırlanması aynı şey değildir. Hekiminizden bu farkı ve önerdiği tasarımın gerekçesini açıklamasını isteyebilirsiniz. İleride bu dişlerden birinde sorun olursa köprüye nasıl yaklaşılacağını da konuşmak yararlıdır.
Kaynaklar: Leeds Teaching Hospitals NHS — Bridges
3. İmplant için yalnızca diş boşluğuna bakılmaz
İmplant düşünüldüğünde eksik diş sayısıyla birlikte kemik miktarı, diş etlerinin durumu ve genel sağlığınız da ele alınır. Kemik yeterli değilse ek bir işlem önerilebilir. Herkes implant için uygun olmayabilir; cerrahi işlem ve sonrasında gereken bakım da planın parçasıdır.
Muayenede görülen hangi bulguların planı etkilediğini bilmek, ek bir işlemin neden önerildiğini anlamanızı kolaylaştırır. Örneğin önce başka bir tedaviye ihtiyaç olup olmadığını veya önerilen işlemin amacını konuşabilirsiniz. Kullandığınız ilaçları ve sağlığınızdaki değişiklikleri de paylaşın. Ek işlem yapılmazsa hangi seçeneklerin kalacağı ve tedavinin kapsamının nasıl değişeceği, karar öncesinde netleşebilir.
4. Protezi siz mi çıkaracaksınız, hekim mi?
İmplant, çene kemiğinde bir destek görevi görür. Üzerine kuron, köprü ya da çıkarılabilir bir protez yapılabilir. Bazı dişlerin eksik olduğu durumlarda kullanılan bölümlü hareketli protez ise diş etine oturur ve kalan dişlere tutunabilir. İmplantlı bir protezin mutlaka sabit olması gerekmez.
Önerilen protezi günlük temizlik için kendiniz çıkarabilecek misiniz, yoksa gerektiğinde hekim mi çıkaracak? Seçeneği anlamak için bu ayrım önemlidir. Takıp çıkarma veya temizlik sırasında neler yapacağınızı önceden öğrenmek de kararınızı kolaylaştırabilir. Tutucuların görünümünden ya da protezin ağızda kaplayacağı yerden endişe ediyorsanız bunu dile getirebilirsiniz. Sabit ve hareketli ifadeleri tek başına bir kalite sıralaması değildir; asıl konu, önerilen tasarımın kullanımınıza nasıl uyacağıdır.
Kaynaklar: Leeds Teaching Hospitals NHS — Dental Implants · Guy’s and St Thomas’ NHS — Dental implants: overview · Leeds Teaching Hospitals NHS — Removable partial dentures
5. Evde temizliği rahatça yapabilecek misiniz?
El ve parmak hareketleriniz kısıtlıysa diş ipini kullanmak zor olabilir; farklı temizlik araçları gündeme gelebilir. Hareketli protezin yanı sıra ağızda kalan doğal dişlerin de temizlenmesi gerekir. Köprünün yalnızca görünen yüzeyini fırçalamak yeterli değildir; aradaki yapay dişin altının da temizlenmesi önemlidir.
Evde bakımın nasıl yapılacağı, tedaviye karar verirken konuşulabilecek en pratik konulardan biridir. Temizliğin size gösterilmesini isteyebilirsiniz. Parmak hareketlerinde güçlük, görme sorunu veya yardım ihtiyacı varsa hekiminizin bunu bilmesi yararlıdır. Arka dişlere ulaşmakta ya da bir temizlik adımını uygulamakta zorlanıyorsanız, o noktayı birlikte ele alabilirsiniz. Kullanılacak ürünlerin protezin malzemesine uygunluğu da bu görüşmenin bir parçasıdır.
Bakım için ayırabildiğiniz zamanı da hesaba katabilirsiniz. Anlatılan yöntemi tam anlamadıysanız yeniden açıklanmasını istemek veya sonraki kontrolde nasıl uyguladığınızı göstermek, aklınızda kalan soruları gidermeye yardımcı olur.
Kaynaklar: Leeds Teaching Hospitals NHS — Bridges · Leeds Teaching Hospitals NHS — Removable partial dentures · NIDCR — Oral Hygiene
6. Tedavi tamamlanana kadar dişleriniz nasıl olacak?
Dişler çekilmeden önce hazırlanıp çekimden sonra takılan bir protez, tedavi sürecinde geçici olarak kullanılabilir. İyileşme sırasında kemik ve diş etinin şekli değişebildiği için protezin uyumunu düzeltmek veya protezi yenilemek gerekebilir. Yeni bir protezle konuşmaya ve yemek yemeye alışmak da herkeste aynı şekilde ilerlemez.
Görüşmede yalnızca tedavi sonunda yapılacak proteze değil, aradaki döneme de yer ayırabilirsiniz. Geçici diş planlanıp planlanmadığı, ne zaman kullanılabileceği ve rahatsızlık olursa nasıl kontrol edileceği önceden açıklığa kavuşmalıdır. İşiniz gereği sık konuşuyor veya görünümünüz konusunda kaygı duyuyorsanız bunu paylaşmanız yararlıdır. Geçici dişle tedavi sonunda yapılacak protezin özellikleri aynı olmayabilir. Bu dönemdeki bakım talimatlarını ve uyum kontrollerinin ücret kapsamını da öğrenebilirsiniz.
Kaynaklar: Leeds Teaching Hospitals NHS — Immediate Dentures · NHS — Dentures
7. Verilen ücret neleri kapsıyor?
İmplantın yerleştirilmesiyle üzerine yapılacak dişin hazırlanması ayrı işlemlerdir. Protez hazırlanırken ağızdan kayıt alınması ve parçaların uyumunun kontrol edilmesi gibi aşamalar bulunur. Bu yüzden tek bir işlem için belirtilen tutar, bütün tedavinin ücretini göstermeyebilir.
Yazılı ücret bilgisinde hangi işlemlerin yer aldığının açıkça belirtilmesini isteyebilirsiniz. Mevcut dişlerin tedavisi, gerekirse ek cerrahi, implantla dişi birleştiren parça, kuron veya protez, geçici dişler ve kontroller ayrı ayrı açıklanabilir. Bu kalemlerin hepsi her hasta için gerekli ya da ücrete dahil olmayabilir. Daha sonra yapılacak düzeltme, tamir veya yenileme için nasıl bir ücretlendirme uygulanacağı da net olmalıdır. İki teklifi karşılaştırırken yalnızca toplam tutara değil, içerdiği işlemlere de bakmak yararlıdır.
Kaynaklar: Guy’s and St Thomas’ NHS — Having a dental implant
8. Protez takıldıktan sonra da bakım sürer
İmplant ve protezlerin düzenli kontrolü gerekir. İyileşmenin başındaki kontrollerle daha sonraki kontrollerin amacı aynı değildir. İmplantın üzerindeki parçalar zamanla gevşeyebilir veya aşınabilir. Tedavinin tamamlanmış olması, bakımın da sona erdiği anlamına gelmez.
Kontrollerin ne için yapılacağını, randevuları nasıl düzenleyeceğinizi ve bir sorun olduğunda kime ulaşacağınızı önceden bilmek yararlıdır. Gevşeme, kullanımda değişiklik veya temizlik güçlüğü yaşadığınızda nasıl haber vereceğinizi öğrenebilirsiniz. Evde bakımın, kontrollerin ve gerekebilecek onarımların tedavinin devamında nasıl ele alınacağını konuşabilirsiniz. Uzun süre kullanım beklentiniz varsa bunu da paylaşın. İlk kontrolün ücrete dahil olması, sonraki bütün bakımın da dahil olduğu anlamına gelmez.
Kaynaklar: Guy’s and St Thomas’ NHS — Dental implants: overview · Guy’s and St Thomas’ NHS — After having a dental implant
9. İlk randevuya hazırlanmak
Mozaikdent’te süreç randevu almanızla başlar. İlk randevunuzda röntgen çekimi ve muayene ücretsiz olarak yapılır. Muayene bulguları ve ihtiyaçlarınız doğrultusunda size özel bir tedavi planı hazırlanır. Randevuya gelirken hangi protezi istediğinize karar vermiş olmanız gerekmez.
Görüşmeden önce, sizi en çok zorlayan durumları, kullanım veya temizlikle ilgili çekincelerinizi ve ücret konusundaki sorularınızı kısaca not edebilirsiniz. Sonraki bakım hakkında merak ettiklerinizi de ekleyebilirsiniz. “Bu seçenek bana neden öneriliyor?”, “Diğer seçenekler benim için neden daha az uygun?” ve “Karar vermeden önce neleri netleştirmeliyiz?” gibi sorular konuşmayı kolaylaştırır. Görüşme sonunda aklınıza takılan veya tam anlayamadığınız noktaları yeniden sorabilirsiniz. Bu yazı muayenenin veya size özel tedavi önerisinin yerini tutmaz.
